حجةبالغه و تبيان و نور و برهان بداند . همان‌طور كه ذكر شد خداى تعالى و به تبع او كلام خدا : « قرآن » به احدى نيازى نداشته و ندارد و بالاخره همان‌گونه كه خدا غنى مطلق است و نيازى به غير خود ندارد ، قرآنش نيز چنان است ، و ما در برابر خدا و كلامش صفر مطلقيم . هنگامى عدد مىشويم و رقمى پيدا مىكنيم كه صددرصد در برابر خدا و كلامش نيازمند باشيم و نه آزمند ، گيرنده باشيم و نه دهنده « 1 » . علاوه براين‌كه فهم مقلدانه هم به اين معنا نيست كه مقلّدين نبايد فهم خود را به كار گيرند و چشم و گوش بسته آراء مفسران و فقيهان را بپذيرند ؛ چراكه در اين صورت مصداق آيه « صُمٌّ بُكْمٌ عُمْىٌ فَهُمْ لا يَعقِلُون » ( بقره / 171 ) خواهند بود . يعنى بايد تعقل و تفكر نمايند تا منبع و دليل تمامى آراء و احكام را از فقيه يا مفسر جويا شوند ، تمامى حرف‌ها را بشنوند ، آن‌گاه آن را كه دلالت بهتر و بيشترى بر محور قرآن و سنّت قطعيّه دارد تبعيت كنند : « فَبَشِّرْ عِبادِ . الَّذينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ احْسَنَهُ اولئِكَ الَّذينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ اولئِكَ هُمْ اولُو الالْباب » . ( زمر / 18 ) بشارت ده بندگان مرا ، كسانى كه سخن « و اقوال ديگران » را مىشنوند و در نتيجه نيكوترينش را پيروى مىكنند ، اين‌ها كسانى هستند كه خدا هدايتشان كرده ، و هم اينانند صاحبان انديشه‌ى ناب . مىتوان به قرآن به شكل ديگرى هم نگريست . بدين صورت كه قرآن كريم برگ امتحان الهى است و مكلفان اگر به خواهند در آزمون الهى شركت كنند ، بايد در تَفَهُّمُ و تفهيم قرآن كريم بكوشند و آن را خوب ياد بگيرند و طبق مفاد و دستورات آن در امتحان الهى شركت نمايند . عمل مكلفان به نسخه‌هاى قرآنى همان پاسخ‌هاى آنان است كه در صورت عمل شايسته سربلند و در اين امتحان مقدس پيروز خواهند شد . پاسخ‌هايى كه شاگردان در اين امتحان مىدهند ، بايد همان مطالبى باشد كه از خود قرآن فراگرفته

--> ( 1 ) - شما ادعّا كرده‌ايد كه نقش علايق و انتظارات در روند تفسير انكارناپذير است بنابراين بدون آن‌ها هرگز نمىتوانيد به تفسير كلام حق دست يابيد در جواب عرض مىكنيم : سخن شما از ريشه باطل است زيرا فرضى كه شما انكارناپذير مىدانيد ما عكس آن را معتقديم يعنى حتماً شما بايد تمام انتظارات و پيش فرض‌هاى خود را كنار بگذاريد و الاحق نداريد به سراغ تفسير وحى برويد ، چنان‌كه استاد اعظم ما حضرت آيةاللَّه صادقى حفظه‌اللَّه تعالى همين كار را كرده‌اند شما نيز عمل كنيد يقيناً مىشود ، جهت اطلاعات بيشتر به تفسير شريف الفرقان مراجعه فرماييد صحّت مطلب براى شما كاملًا واضح و روشن مىگردد . « خادم‌القرآن »